• 29Ara

    Well, the trilogy is complete after years… With gamification itself, at least for me.

    This last chapter is a halt for me, I halt at the term and concept “Gamification” there are several reasons for that and I’d like so much to give details. Let me tell you within a story:

    5 years ago, when I got keen on gamification and started its course on Coursera (Kevin Werbach is setting the standards I believe with his curriculum) I found out a gamification project, the main topic of which was… recruitment. A process derived from gamification curriculum, only it was not a gamified recruitment, something different. These days, one of my close friends, Alper, gave me an advice to immediately publish a book on Gamification. For some time, I published blogs, assigned myself to several Linkedin groups and got in touch with the masters of this concept. One of them even invited me for a cup of coffee and from my new home Bursa one weekend; I came back to Istanbul just to enjoy a cup of coffee. Niels Van der Linden he was! We spoke a little; we found out that we had mutual connections, so on. Then, well, still the hope to launch the project.

    For the Gamification book, even though I still have a cool plan, I prefer to stop waving the flag and hand it out to Alper Berber. Well?? Not a multi-character situation, with a great coincidence, I have a name-double that is one of the numerous Gamification experts in Turkey; also; as far as I am concerned, in the world. I am curious if Niels found me back then while trying to get in contact with Alper. However, I am urged to stress this fact as there is a book of Alper published lately and I want to promote it by denying ownership since confusions can happen for the reasons I explained above.


    Well, let’s talk about other reasons to halt gamification for me.

    I am disturbed about images and shadows; about pretenders, look-alikes. While reality is not that complicated, pretending has various levels. For now, let’s take anything you see on social media pages. Are the images, the feelings real? Or do they pretend to be so? This is a relation that I see between games and gamification. Gamification is something that feels like a game, looks like a game, works like a game; only alike. Gamification is a pretender term because it is not a game. In fact, it may be used as a tool to hide bad intentions or second thoughts. In addition, it can never be something that I’d like to do as a job, working to form something that looks like a game but can be anything else.

    In fact, what I explain contains a part of gamification ethics and characteristics. However, the concept becomes the concept that is the sum of people’s perception and all of the operated processes, not the idealized concept. In addition, a gathered series of actions can either be a game or not a game. If it loses the characteristics of being a game, then it is not a game. So having some similarities with a game makes it something else. I like to design a series of actions as a game and I never want to lose this. In my opinion, an ungameable act will never be perceived as a game. So working on it does not make that much sense while being aware is an asset.

    Personally, I see that gamification has not become the concept that I’ve ever dreamt to be. The real reason behind this is the structure of organizations and job processes. Most of them are either non-existent or not consistent. But the main thing we know about games is that they are just and systemic. Rules are exact and not open to intrepretation. To make any system or a part of it game-like; input-output ratios should be balanced, action-reaction must be a match. Human nature is hardly that way but I am not trying to gamify life here, only a small part. A part which can be played voluntarily. but I hardly believe that you may find a distribution of player types (mentioning Bartle player types here) similar to the distribution in a, let’s say, game server. A reasonable set of rules in the world full of Killer type? Needs researching but not persuasive for me.

    This is my path and choices and I believe this will ever prove anything about gamification and anything that goes around it. I really respect every example that eases people’s lives without any concern but people’s having fun and/or being motivated from it. Only, as a personal choice, as an individual that cannot help thinking constantly about enhancing a system that he lives in, gamification is not the exact thing I must be doing. Serious gaming, maybe. Processes and data, probably. Data and human, exactly. And so it ends.. No, it has just begun.

  • 28Şub


    Long before I started preparing my dissertation, my consultant predicted that justice would be a very popular topic and should be researched over the years. And when the time came it was decided that one side of my dissertation will be about organizational justice. I was very happy about that I made a research including organizational justice (perception of justice) and its correlation with commitment. On the other hand, preparing a study on a topic that has been researched several times but not been  classified as I did was another “excitement”. Also justice fed me a lot, and I am happy to say that the results I found and the research I made will be very helpful for the next chapter in my mastery: gamification.

    But first of all let me tell you in brief what justice is, then let me explain what uniqueness I suggested for the field of justice perception and finally why I think it is bound to gamification.

    Justice is by all means can be defined as the situation which people get what they deserve. Organizational Justice only differs for its structure. While justice for a single person is the situation that person perceives; organizational justice is the average level of justice perception of all people forming that organization. Different than many people can estimate, there are different types of perceived justice.

    The first one is Distributional Justice. This kind is probably what many people understand from the word justice, a traditional approach. Distributional Justice refers to the comparison you make for you and another person that you think is your equivalent depending on the conditions you seek justice for. I’d better clarify this; think about your workplace. And think about another colleague of yours that you may compare yourself to. If you think that you get the proper amount of salary compared to that colleague, you may perceive Distributional Justice high. But if that colleague gets the same salary with you but has poor qualifications comparing to yours, then you will probably have a negative perception about Distributional Justice.

    The second is Processual Justice. This is unique for the field of justice, because when you google this term you may find nothing relevant. Processual Justice is about the application of justice on procedures but you should consider it in two-ways: Are procedures just? Are they applied just? If procedures are just, then we may say there’s Procedural Justice. If the rulers are just, then there’s Systemic Justice. In literature, these two are not seperated and called as Procedural Justice. However, what I found meaningful in my research is that these two factors are indeed should be considered seperately.

    The third one is Interactional Justice. This final one is mostly considered as a two-pieced term: Interpersonal Justice and Informational Justice. Interpersonal Justice is the kind of justice that, people may perceive a situation just, for they are behaved nicely, gently and thoughtfully; even if the situation is unjust.  Informational Justice is giving information and feedback to people about a situation in detail. This way again, even though the situation is unjust; people are tend to perceive justice only for they are informed.

    Now, what is this supposed to do with gamification? Games give instant feedback; you take a step and boom! You get the answer. So you are tend to perceive more justice in the game. Next, nearly not at any game you may experience a scene of shame or disrespect. Well, I know no game made for self-torture; at least no gamification expert might have a solid reason to do this. So, put informational and interpersonal justice to your pockets.

    Next, in games you have distributive justice. No game including a challenge shall serve a situation in which two players starting in the same conditions and be in different levels, right? Choose to be a wizard, your opponent  might be a warrior; but a game should not go in a direction where one of these has significant greatnesses compared to the other player. At the first level of Angry Birds, the number and kind of birds do not change for different players.

    Finally, Processual Justice. Well, as the game designer, the procedures should be just and they should be applied just, if not? Then the player has the luxury to quit the game and it is all over.

    This attempt of proving had better be made scientifically. On the other hand, I suggest that gamification can be used to help people perceive the organizational enviroment more just. You may create engagement and give people a new cause, something they can depend on when they cannot find many things. They may challenge with situations and/or people in conditions which are definitely just.

    I have to say that, my intention is not using gamification to cover injustice, but I believe this may help to cure negative perceptions for some people in some situations. When this perception becomes highly visible at organizational level, you may need an advanced help other than engaging people with games. And don’t forget, games are voluntarily overcoming obstacles when you need not to.


    The Effect of Justice Perceptions and Institutional Justice on Organizational Commitment – Dissertation Thesis for Organizational Behaviour Branch of Social Sciences Institute, Istanbul University of Türkiye – 2008.

    Gamification Course of Prof. Kevin Werbach on Coursera.com.

  • 25Kas


    Oyunlaştırma kavramı insanı ilk karşılaştığında saran bir kavram. İlk tahlilde oyunlaştırma sayesinde bir taraftan iş yaparken, diğer tarafta da oyun oynamış hissi almak akla geliyor. Şahsen, küçük yaşIarımdan itibaren bil gisayar programcısı olmak istememin altında da hep bu ideal yatıyordu. Peki, bu niye çocukluğumda tasavvur ettiğim gibi olmadı?

    Çünkü programlama işi kendine has bir meslek ve mesleğin iç dinamiklerine uyum sağlamanın yoIu da, belli bir disipline sahip olmaktan geçiyor. Aynı yerde sabit Olarak uzun süre kalıp, saatlerce monitör başında oturmanın asosyallik olduğunu düşünüyorsanız, Üzgünüm, bu işe pek de uygun değilsiniz. Peki bu oyun oynamaya engel mi, elbette ki değil.

    Çünkü oyun dediğiniz mutlaka bilgisayarda konumlanması gereken bir şey değil. Örneğin, bir ekmek fırınında ekmek pişiren ustayı düşünün, ekmek hamurları şekillendirilip küreklere konur, fırın başındaki usta da elindeki bir çubukla ekmeklerin üzerinde yarık açar, anlar ve fırına verir. Sonra pişme durumuna bakar, kürek, fırına verdiği tüm ekmeklerin altına girince küreği geri çeker. Ekmekler kürek ünerin de geri geri kayarken onları yakalayıp sepete atar. Rutinde sürekli tekrar eden bu hareket de bir çeşit oyundur ve mekaniktir. Pekala, rutin yürüyen buna benzer işleri de birer oyun gibi kurgulayabiliriz. Hele bir de firmanın sepete attığı her ekmek için puan alıp, puanları da önünde gördüğünü düşünün. Bu tasarım, hareket sensörlü konsol oyunlarından ne kadar farklı?

    Dolayısıyla oyun tasarlamak için yazılımcı olmak bir gereklilik değil; barizdir ki oyun tasarımcılığı ve yazılımcılık birbirinden ayrı iki iş. Aradaki fark, çoğu kimsenin oyun tasarımcılığı adına değil, yazılımcı-programa etiketine başvuracak olmasıdır. “Haydi Oyun Oynayalım” isimli yazımda belirttiğim bazı hususlar vardı. Özetle, oyun oynamak için öncelikle gerekenin, oyun oynamaya gönüllü çalışanlar olduğum belirtmiştim. Burada da durum pek farklı değil, oyunun planlı, programlı ve karmaşık bir süreç olduğu, bunun da tasarlanmasının; özellikle geri bildirimlerini belirli bir sonuç elde etmek için veren oyun projelerinin oluşturulmasının ciddi bir iş olduğunu anlamayan kişilerle bu çalışmaIarı yapmak kolay değil. Günümüzde bilgisayar ve konsol oyunları yapımı yüksek bütçeli sinema filmlerine neden eşdeğer hale geldi? Çünkü insanlara alternatif bir yaşam sunuyorsanız, o dünyayı ne kadar fazla yönüyle algılarlarsa o kadar dahil olabilirler. Ama oyun kurgusu zayıf olup da, görsel olarak çok kuvvetli olan nice projelerin hüsranla sonuçlandığını da biliyoruz.

    Oyunlaştırmaya bu gözden bakmak doğru olacaktır, zaten dünyadaki eğilime bakıldığında da bir siteye puan ve rozet özellikleri eklenerek “Oyunlaştırma yaptık.” deme eğiliminin arttığını görüyoruz. Ancak bu işin ileri gelenlerinin görüşü Oyunlaştırma’nın yanlış tanındığı yönünde, buradan benim çıkarımım da bu kişilerin asıl endişelerinin var olan ve oluşum aşamasındaki bir konunun bu gibi örneklerle yanlış tanımlanacağı ve dolayısıyla yanlış konumlandırılacağı üzerinedir.

    Yararlanılan Kaynaklar:

    Nihat Genç televizyon konuşması – Hacivat ve Karagözler.

    Kevin Werbach – Gamification Eğitimi – Coursera.com

  • 15Kas

    – Arkadaş aylar geçti şu makaleyi yayınlayamadın.

    * Nasıl, kimsin sen?

    – Ben gelecekteki Sen’im.

    * Ama buraya nasıl geldin? Tamam, en son bunu bir diyalog olarak yazmak istiyordum ama arkaplanı tasarlamadık, buraya nasıl geleceğini planlamadık. Nedir bu, Geleceğe Dönüş filmi mi?

    – Hala gereksiz detaylarla uğraşıyorsun. Şimdi arkaplanla ilgili orjinal birşey bulacağım diye bakalım ne kadar erteleyeceksin bu yazıyı.

    * 2-3 güne bitiririm, hallolur. Bak önümüzdeki hafta Salı akşamı boşum.

    – Bitirmedin kardeşim, isyan ettim kendim müdahale ediyorum duruma. Niye tüm sorumluluğu bana atıyorsun?

    * E iyi de, o kadar oyalanmam, gerektirecek bir durum yok ki? Ne oldu bana? Özel hayatında bir sorun mu oldu?

    -Anlatamıyorum hala. Bak abicim, mesele senin erteleme hastalığına yakalanmış olman. Bunu bir şekilde çözmemiz lazım.

    * Erteleme hastalığı mı? Şu “procrastination” kavramına karşılık gelen mi bu? Başıma bir şey geldi kesin, çok kötü!

    -İşte ilk önemli sorun. İleride olacak uç bir olayı temel eksen kabul etme, o gerçekleşene kadar eyleme geçmeme, böylelikle de ertele erteleyebildiğin kadar. Arada eğleş, sonra da niye bu kadar fazla konu sorunlu diye kendi kendini ye.

    * Ne eğleşmesi, adamakıllı oyun bile oynamıyorum ne zamandır ben!

    – Tamam işte, kendine eğleşiler bulup zihnini meşgul ediyorsun. Burada kastettiğim oyun değil, oyunu kurgulamak ve bazen oynamak bile sistematik bir iştir. Eğleşi ise belirsiz bir avuntu, kendini oyalama aktivitesi. O arada da önemli işlerin stresi kayboluyor ve kendini rahatlatıyorsun, “Sonra yaparım.” diye düşünüyorsun, topu bana atıp duruyorsun. Yap bitir şunları, bana bırakıp durma. Benim kafamı kalıcı olarak rahatlatma hakkım yok mu Allah aşkına?

    * Bilmiyorum, benim için de keyifli değil. Ama bunu kasıtlı yaptığımı düşünüyor olamazsın, beni yeterince tanıyorsun sonuçta değil mi?

    – Kasıt olmadığının farkındayım elbette. Ama şunu da biliyorum: Erteleme dediğin niyet ve hareket arasındaki zaman boşluğunu ifade ediyor. Yani niyet ettikten sonra harekete geçmeyi ne kadar ertelersen..

    * O kadar ertelemiş mi oluyorum?

    – Bana o kadar zararın dokunuyor. Titre ve kendine gel! Aslında gelmiş gibiyim ama.. O anlamda değil, toparlan demek istiyorum.

    * Tamam, ben bununla ilgili bir makale yazarım. Zaten blog da öksüz kaldı, ne zamandır istediğim gibi güncelleyemiyorum. Aklımda bir sürü şey var. Bunları yazıya döksem, sonra bu blog kocaman bir hazine olsa. O aralar da zaten mevkim büyür, iyi iyi.

    – Hayal kurmak güzeldir ama iş yapman gerektiğinde değil. Hem sen nasıl bir mevkiden bahsediyorsun ki?

    * Böyle üst düzey yöneticilik mesela. Aslında niş bir konuda önemli bir uzman olmak da güzel olur.

    – Niş alanda belki uzman olursun ama kendini geçindiremezsin, bunu geç.

    * Evet evet yöneticilik daha iyi, zaten işletme okudum. Ee artık yerine getirmek gerekenler var, bir de doktoramı yaparım.

    – Bir dakika, bir dur! Şimdi benim tek cümlemle idealinden vaz mı geçtin? Niş alanda nasıl bir uzmanlıktı senin dediğin?

    * Şöyle, mesela… Hani müzik içerikleriyle e-kitabın olduğu bir portal, sanal kütüphane gibi, bununla uğraşabilirim.

    – O kadar düşünüyorsun, söylediklerin somut şeyler değil. Demek ki kafanda net değil. Niyetin belirsiz, en iyi ihtimalle çok zayıf denecek düzeyde. Bu da başka bir erteleme davranışı faktörü biliyor musun?

    * İyi de sen de geldiğinden beri eleştirip duruyorsun. Yok mu bu arada olan biten iyi birşey, gelecekten haber ver bana, kahve falı gibi?

    – İçini karartmaya niyetim yok. Ama elindeki geniş vakti gözünde çok büyütüyorsun, söyleyeyim. Aynı şekilde işlerini de küçük görüyorsun. Bu iki farklı ve hatalı değerlendirme, erteleme davranışını tetikler durumda. Bir de tabii kronik dağınık dikkatin, bu gibi durumlarda olumsuz yansıması da mühim.

    * Dağınık dikkatten yana pek sorunum yok, o sayede beklenmedik çözümler üretebiliyorum.

    – Mutlaka, buna diyeceğim yok. Ama işin ortasında tam konsantrasyon çalışırken, Feysbuk ‘ta neler olup bittiğinin aklına takılması, yetmeyip, işi bölüp, dönüp bakma iki duruma işaret: Bir, konsantrasyon dağılması; iki, dürtülere yenik düşmek. İkincisini kendine yakıştırıyor olamazsın Bay Akılcı.

    * Ben işimi duygularımdan ön planda tutarım tamam mı? Hele dürtü falan asla etkisinde kalmayacağım bir faktör. Teori iyidir tamam ama burada pratikte olanla çelişiyor, bu beni kalıplara sokmanı gerektirmez diye düşünüyorum!!

    – İçsel memnuniyetini devam ettirmek isteyerek yapacağın işleri erteliyorsun, sonra da dürtülerini işinden az önemsediğini söylüyorsun, öyle mi? Neyse, ikna olmanı bekleyemeyeceğim, anlattıkça, kendi halimi gördükçe daha da canım sıkıldı. Ben önümdeki işlere bakayım izninIe, anlaşılan o ki senden bana bir hayır yok.

    * Doğru, geçmişi değiştirme şansın yok ama bundan sonrasını düzeltmek hala elinde. Seni iyi gördüm, sadece bir noktayı atladın. Sen gelecek değilsin, ben geçmişim. Görevimi tamamladım şimdi gidiyorum, Hoşçakal.

    – Sonunu anlamlandırmasan olmaz değil mi?! Neyse, güzel oldu be. Dur şunu yazayım iki dakikada, bakalım kaç kişi beğenecek?



  • 16Kas

    Oyunlaştırma kavramıyla ilk karşılaşanlar için tanımını yapmak faydalı olacaktır. ancak burada pek çok farklı yaklaşımla karşılaşmak mümkün. Yine de en genel tanım, oyunlaştırmanın oyun düzeneklerini oyun olmayan veya oyunla ilgisi olmayan bir alanda kullanmak şeklindedir. Burada amaçlanan, kişilerin yapacakları işe bir bağlılık hissetmesi, işle ilgili bir konuda insanların dağılabilir dikkatlerini toplamaktır. Ve en basit yaklaşım da, örneğin Bonus Puan kazanmak benzeri bir işi insanları nişanlar, seviyeler, unvanlar vb. ödüller vererek bir RPG oyunu oynuyormuş gibi kampanya takip etmeye teşvik etmek şeklinde olmaktadır. Buradaki kritik konulardan birisi de, oyunların oyuncuları belirli motor davranışları tekrar etmesine ve birtakım tutum ve davranışlar çerçevesinde hareket etmesini sağlamaktır. Bu noktada kafamda şekilleniyor gibi gözüken davranışları etkileme şekline göre oyunlaştırmanın tanımını ise Mario Herger bir video sunumunda yapmış. Buna göre oyunlaştırma, kullanıcılarını istenen davranışları sürekli yapmak için oyun olmayan uygulamalarla beraber desteklemeye çalışmaktır. dolayısıyla görünen, bazı oyun dışı süreçlerin oyun gibi tasarlanması ve uygulanması noktasında bir ihtiyaç görülmüş. Bu şekilde yapılan uygulamalar pratikte başarılı da olmuştur. Ancak bu uygulamalar sadece var olan oyun dışı süreci oyun öğeleri ile süslemekten ilerisine gitmemiş gibi gözüküyor. Bunun için örnek uygulamaların iyi incelenmesi gerekiyor. Elbette teoride gerçekleşebilir projelerin önündeki somut engeller iyi analiz edilmezse ortaya konulanın geçerliliği tartışmalı halde kalacaktır.

    Oyunlaştırmayı Kevin Werbach `Oyunlardan öğrenmek` olarak tanımlamıştır. Herhangi birşey öğrenilebilir.

    Oyunlaştırma, oyun olmayan sosyal modellerin geliştirilmesinde oyun geliştirme tekniklerinin kullanılması olarak tanımlanıyor. Kişilerin oyunla ilgisi olmayan bir sürece duygusal bağlılıklarını, gönüllü katılımlarını sağlayabilmek için sürecin ve/veya alt bileşenlerinin oyun geliştirme tekniklerinin kullanılarak yeniden yapılandırılmasına Oyunlaştırma denir.




  • 09Kas

    Kendimi icat yapmış biri gibi hissediyorum ama aslında bulduğum kavramı başka bir yerde değil, bizzat kendimde keşfettim. Bu kavramın adı da oyunlaştırma, İngilizce’de gamification olarak geçiyor. Oyunlaştırma, oyun olmayan bir içeriğe oyun kurgulama tekniğiyle yaklaşma veya oyun öğeleri serpiştirmek demek. 1 Oyunlaştırma dünyada bir süredir var olan bir kavram, Türkiye’de de 2012 Mart ayı içerisinde Oyunlaştırma Konferansı yapılmış ancak konferansı düzenleyen Pixelplus’ın özel konukları arasında bu kalmış durumda. 2 Ancak benimle ilgili olan tarafı, hayatımda genel olarak oyunlaştırmayı zaten kendi kendime yaparken bunu bir iş olarak düşünmemiş olmam. Aslında klasik kavramlarla hep düşünerek, ya bir oyun tasarımcısı, ya bir oyun programcısı, ya oyuna benzer bir danışmanlık şekli hatta bir mülakat tekniği geliştirebilir miyim diye düşünmüştüm. Ama burada hep, var olan bir gerçekliğin farklı ifadeleri söz konusuydu. Ancak oyunu, belirli davranışları tekrar ettiğiniz bir alan, belirli davranışlara insanları yönlendiren bir araç olarak ele aldığınızda durum değişiyor. Dolayısıyla var olanı tanımlamak yerine, yaşanmış bir tecrübeyi yorumlamak yerine neden yepyeni bir tecrübe yaşatmayı düşünmemişim ki?

    Haftalık yazılarımı kahramanlık, öykü anlatma gibi konuların üzerine inşa etmeyi düşünüyordum ve bunların hala değerli başlıklar olduğuna inanıyorum. Sadece şu var, kahramanlık ve öykü anlatma üzerine kurgulanabilecek bazı teknikler üzerinde düşünmüştüm ve bunlardan bir kişisel gelişim veya örgüt geliştirme aracı çıkar mı acaba diye düşünüyordum. Sonuçta öyküler ve kahramanlar kanımca belirli değerleri ve ana fikirleri temel alan kavramlar. Dolayısıyla var olanı bu çerçevede yorumladığınız zaman hayatta yaşananlardan destanlar, erdemli insanlardan kahramanlar yaratabilirsiniz.

    Ancak, değerler ve erdemler ancak gerçekleşen olayların toplamında oluşan kavramlardır ve anti-kahramanların ağırlıkta olduğu günümüzde değer ve erdemler yerini çıkarlar ve hayatta kalmaya bırakmıştır. Ama durun! Belki yaptıklarınızı toplayıp biraz allayıp pullayarak sizi portföyümüzdeki bir kahramana dönüştürebiliriz: Örümcek Adam? Dr. Manhattan? V? Boğaç Han? Fatih Sultan Mehmet?

    İşte bu iyi bir fikir gibi gözüküyordu, ama şu an çok da iç açıcı durmuyor. Şu anda düşünüyorum ve hep oynaya geldiğim oyunu oynuyorum: Yatmayı düşündüğüm vakitle şimdi arasına ne sıkıştırabilirim?


    2 Kapak Konusu, Oyunlaştırma, Digital Age, Kasım12/04-54, S.72.